R-BY611>Z2705

Përmbledhje

Grupi R-BY611>Z2705 rrjedh nga haplogrupi R1b-M269 dhe dega e tij, R-Z2103.  Eshte nje nder grupet specifike dhe kryesore mes nesh, me nje shtrirje thuaja neper gjitha trevat shqiptare. Veçanerisht ka perfshirje ne Malesi te Madhe, Malesi e Gjakoves, Kosove, Shqiperi qendrore, Laberi, dhe Skrapar. Profili modal i Y-DNA37 STR eshte si vijon: 13 24 14 11 11-11 12 12 12 13 13 29 16 8-10 11 11 25 15 19 30 14-16-16-17 11 11 19-23 15 15 18 17 36-37 12 12.  Shqiptaret qe kane kete profil te Y-STR, mund te konstatojme qe se paku jane pozitiv per SNPs: BY611 si dhe Z2705. Kjo e fundit eshte nen-dega qe definon grupin “ballkanik”. Sipas te dhenave te deritanishme nga YFull.com dhe kalkulatoreve te Y-STR, paraardhesi i grupit ka jetuar para rreth 1500 viteve. Vlen te ceket qe ne studime anonime ky profil i Y-STR eshte verejtur edhe nen Arbereshe si dhe Greqi ku ka popullate me prejardhje shqiptare apo Arvanitas. Gjithashtu verehet ne nje perqindje te konsiderueshme ne Sanxhak, ku dihet qe nje pjese e mire e popullates jane me prejardhje shqiptare. Faktet e lartpermendura dhe homogjenia deshmojne per nje karakter tejet “shqiptar” te ketij grupi.

Anetaret e deritanishem te R-BY611>Z2705

 

Analizë

Sipas testeve me te avancuara te kromozomit Y, siç eshte BigY nga FamilyTreeDNA, deri me tani R-Z2705 eshte definuar nga ~11 SNPs, qe do te thote gjithe shemujt shqiptar dhe ballkanik jane pozitiv per te gjitha 11 SNPs. Para disa diteve doli nje rezultat i BigY i rendesishem i ketij grupi nga nje anetar i Projektit Shqiptar te ADN ne FTDNA, i cili eshte me origjine nga veriu i Shqiperise (YF14449 ne YFull). Duke analizuar BigY te tij, nga SNPs qe definojne R-Z2705, apo jane ne nivel me te, eshte pozitiv per: Z2705/CTS883, Y32148, Y32149, Y32150, PH970, PH2535, PH2903, kurse negativ apo ‘ancestral’ per: Y32147 dhe Y33199. Meqenese eshte negativ per keta dy te fundit, atehere e ndan kete grup ne dy pjese dhe formohet subklade e re:

  • R-Z2705* (paragrupi ku gjindet anetari ne fjale)
  • R-Z2705>Y32147,Y33199 (ku do te bien shembujt tjere)
Pema filogjenetike e re sipas analizes dhe rezultateve te deritanishme
  • Ne YFull.com momentalisht gjithe shembujt ballkanik jane nen R-Z2705>Y33200. Per mendimin tim, pershkak qe BigY nuk e lexon mire Y33200, kjo SNP eshte ne filogjeni te gabueshme dhe duhet te jete ne nivel apo ekuivalente me R-Z2705. Mendoj YFull eventualisht do ta korrigjoje kete.
  • Tash per tash eshte veshtire te percaktohet ne baze te STR cilet jane R-Z2705* dhe cilet R-Z2705>Y32147, por mendoj qe shumica e anetareve tane do bien nen R-Z2705>Y32147.  Madhesia e haplotipeve eshte e vogel, por DYS513=12 mund te jete nje vlere parashikuese e Y32147+ dhe pasi bie ne panelin e Y111, shumica nuk e kane kete marker te testuar.
  • Ne studime anonime te shqiptareve si dhe ne projektin tone, verehet nje haplotip me vlera te parendomta, sic jane DYS393=12 dhe DYS392=11. Ky haplotip duhet te jete poashtu R-Z2705* (Y32147- Y33199-), por gjithsesi jo ‘afer’ me YF14449. Mundesisht formon ose linje paralele, ose ndonje ndarje me te hershme.
  • Sugjerojme me shume teste te avancuara te BigY apo NGS nga STR haplotipet me interesante per te kuptuar me mire ekspansionin dhe origjinen. Ne nderkohe, nese dikush nga ky grup don ta konfirmoje statusin e SNP Y32147 qe definon subkladen e sapo zbuluar nen R-Z2705, mund ta porosise ne YSEQ per nje çmim te mire: https://www.yseq.net/product_info.php?products_id=81166

About Flor Veseli 6 Articles
Flor Veseli - Administrator i Projektit Shqiptar të ADN